Култуура үлэһиттэрин күнүгэр, «Айар» национальнай кинигэ кыһатын 100 сылыгар аналлаах тэрээһиннэр чэрчилэринэн Октябрьскай нэһилиэк А.Я.Овчинникова аатынан «Түһүлгэ» норуот айымньытын дьиэтигэр хас да бэлиэ тэрээһин бииргэ тутуллан ыытылынна.
Бастыҥ үлэлээх култуура үлэһиттэрэ бэлиэтэннилэр
Култуура үлэһиттэрин идэлээх бырааһынньыгынан эҕэрдэлээн, Октябрьскай нэһилиэк баһылыга Семен Корякин тыл эттэ, кинилэр улахан суолталаах үлэни толоро сылдьалларын бэлиэтээтэ.
Улуустааҕы култуура уонна ыччат бэлиитикэтигэр департаменын салайааччыта Розалия Тихонова үөрүүлээх быһыыга-майгыга култуура эйгэтин бастыҥ үлэһиттэригэр наҕараадалары туттарда.
Департамент норуот айымньытын уонна фонда үлэтин салаатын исписэлииһэ Адыльбек Искаков, Ньурба к. «Кыталык» КД исписэлииһэ Анжелика Седалищева — «СӨ култууратын туйгуна» бэлиэни, «Кыталык» КД исписэлииһэ Егор Михайлов — «СӨ ыччат бэлиитикэтигэр туйгуна» бэлиэни, Антоновкатааҕы «Түһүлгэ» НАДь уус-уран салайааччыта Нюргуяна — «СӨ тыа сирин култууратын бастыҥ үлэһитэ» наҕарааданы, К.Д.Уткин аатынан Норуоттар доҕордоһууларын түмэлин салаатын сэбиэдиссэйэ Александра Инокентьева — СӨ култуура уонна духуобунай сайдыы министиэристибэтин Бочуотунай грамотатын, «Түһүлгэ» НАДь кулууп тэрээһиннэрин салайааччыта Изабелла Ефимова уонна Дьаарханнааҕы култуура уонна спорт киинин исписэлииһэ Андриан Пахомов Махтал суруктары туттулар.
А.А.Моргусов уонна И.А.Анисимов «Ньурба оройуонун баянистара уонна гармонистара» диэн кинигэлэрэ сүрэхтэннэ
Тэрээһини улуустааҕы култуура департамена Розалия Тихонова уонна Ньурбатааҕы искусство оскуолатын дириэктэрин солбуйааччыта Татьяна Черепанова иилээн-саҕалаан ыыттылар.
СӨ култууратын үтүөлээх үлэһиттэрэ, улуус бочуоттаах олохтоохторо Афанасий Моргусов уонна Иван Анисимов улуус баянистарын уонна гармонистарын туһунан элбэх матырыйаалы хомуйан бэртээхэй кинигэ гынан таһаартарбыттар.
Баян уруккуттан норуот сөбүлүүр музыкальнай үнүстүрүөнэ буолар, өр кэмнэр тухары баян доҕуһуолунан аата-ахса элбэх ырыа ылланан дьон кутун туттаҕа. Баянистар нэһилиэктэргэ култуура тутаах үлэһитэ буолаллар, урут биир даҕаны тэрээһин, кэнсиэр баян доҕуһуола суох ааспат этэ. Билигин да син-биир бу суолтатын сүтэрбэт.
Афанасий Моргусов айымньылаах үлэтин туһунан истиҥ-иһирэх ахтыы оҥордо, кинигэҕэ Иван Анисимовтыын хайдах үлэлэспитин кэпсээтэ. Кинигэҕэ улууспут 104 баяниһын, гармониһын киллэрбиттэр.
Култуура эйгэтигэр композитор быһыытынан сүдү кылааты киллэрбит Афанасий Александровичка эҕэрдэ элбэх истиҥ тыллара этилиннэ. Кинигэ дьоруойдарын иһирэх ахтыылара, култуура үлэһиттэрэ, Ньурбатааҕы искусство оскуолатын үөрэнээччилэрэ Афанасий Моргусов үйэлээх айымньыларын толоруулара, Афанасий Моргусов баяҥҥа оонньооһуна көрөөччүлэргэ элбэх үөрүүнү, дуоһуйууну бэлэхтээтилэр.
Борис Павлов «Өйбөр туппут куоратым» кинигэтэ сүрэхтэннэ
А.Я. Овчинникова аатынан «Түһүлгэ» норуот айымньытын дьиэтигэр СӨ үтүөлээх суруналыыһа, В.Белов аатынан Бүтүн Арассыыйатааҕы литература бириэмийэтин лауреата, суруйааччы Борис Павлов-Кэм «Өйбөр туппут куоратым» кинигэтин сүрэхтэниитэ эмиэ үрдүк таһымнаахтык ыытылынна.
Борис Иванович 13 кинигэ ааптарынан буолар. «Өйбөр туппут куоратым» кинигэтэ — роман бастакы чааһа. Кинигэҕэ элбэх уларыйыылардаах-тэлэрийиилэрдээх, уустук 90-с сыллардааҕы олох кэпсэнэр. Кинигэ бастакы сүрэхтэниитэ Дьокуускайга Национальнай бибилэтиэкэ Историческай саалатыгар элбэх дьон кыттыылаах ыытыллыбыт. Ааптар Ньурбаҕа кинигэтин сүрэхтэниитэ маннык үчгэй култуура киинин уораҕайыгар ыытылларыттан астынарын биллэрдэ.
Кинигэ уонна ааҕыы туһунан бэрт киэҥ кэпсэтии таҕыста. «Айар» кинигэ кыһатын салайааччылара Август Егоров, Валерий Луковцев, тылбаасчыт уонна суруйааччы, «Исповедь исчезнувших» кинигэтинэн «Сыл кинигэтэ: Сибиир-Евразия-2011» Эрэгийиэннэр икки ардыларынааҕы аһаҕас куонкурус «Уус-уран литература бастыҥ таһаарыыта» номинациятын кыайыылааҕа Нина Дьячковская, пед. наука кандидата, АГУИККИ кафедратын доцена Евдокия Сергина, улуус бочуоттаах олохтооҕо Светлана Петрова кэпсэтиигэ кытыннылар.
Август Егоров бастыҥ ааҕааччыларга туоһу суруктары туттарда: «Бастыҥ ааҕар дьиэ кэргэн» — Мирослава Иванова дьиэ кэргэнэ, «Бастыҥ ааҕар оҕо» — Сандаара Тихонова, «Бастыҥ ааҕааччы» — «Түһүлгэ» НАДь уус-уран салайааччыта Нюргуяна Матвеева.
Тэрээһин кэмигэр «Айар» кинигэ кыһатын бородууксуйатын атыы-быыстапката, суруйааччылар сиэссийэлэрэ ыытылынна.
Улуустааҕы култуура уонна ыччат бэлиитикэтин департамена.
