Үлэнэн салаллар саргы.

Ф.Г. Сафронов аатынан киин бибилэтиэкэҕэ үһүс оскуола истээчччилэригэр  Агафья Тарасова «Күһүҥҥү үүнээйини кыһыҥҥыга дьаһайыы, көһөрүү»  маастар-кылаас ыытта.

Агафья Афанасьевна тэлгэһэтигэр оҕуруот, үүнээйи арааһын олордуунан 40-н тахса сыл устата дьарыктанар, өрөспүүбүлүкэҕэ биллэр оҕуруотчут, баай уопутун атастаһар, мэлдьи сүбэ-ама биэрэр норуот сүбэһитэ буолар. «Сир ийэ быйаҥа» кинигэ ааптара.

Истээччилэр чопчу боппуруостарыгар толору эппиэттэри истэн астыннылар: клубника бытыктарын ханан быһабыт, яблоня хайдах олордобут, эргэ вишнялары хайдах харайабыт, петунияны көрүү-истии, крыжовник, моонньоҕон, хаптаҕас туһунан уо.д.а. үүнээйилэри.

Бэрт интэриэһинэй, көдьүүстээх, туһалаах мастер-кылааһы истэн үһүс оскуола истээччилэрэ уһуйааччыны кытта ирэ-хоро кэпсэтэн, санааларын атастаһан астыннылар. Агафья Афанасьевнаны кытта инникитин даҕаны ситиммит сайда турарыгар эрэнэбит уонна ситиһиилэри баҕарабыт.

Агафья сүбэлэрэ:

Моркуобу, сүбүөкүлэни сууйбакка ыраастаан, куурдан, мокоруон хааларыгар уган, салгын киирбэт гына ыга сабан, умуһахха хороччу уурабыт. Дириҥ, сөрүүн сиргэ бэс ыҋыгар диэри сибиэһэй турар.

Үчүгэйдик куурдан баран моркуобу дьоҕус куулга кутан кирээдэҕэ сытыаран көмөн кэбистэххэ, сир тоҥуор диэри туох да буолбат, сибиэһэй сытар. Тэпилииссэ кирээдэтигэр көмүөххэ эмиэ сөп.

Оҕурсууну  кыра гына кырбаан, кураанах таҥаска ууран уутун оботторобут уонна салапаан бакыаттарга кутан баран мас арыытын таммалатаат, морозильникка угабыт. Маннык ньыманан укуруобу, луугу, ханнык баҕарар оҕуруот аһын хаһааныллар.

Тэҥ кээмэйдээх бүтүн оҕурсуулары икки-үс лиитэрэлээх бааҥкаҕа туруору уурталаан, бааҥка ортотугар чүмэчи уматабыт. Чүмэчи салгын баарын тухары умайар, салгына бүттэҕинэ умуллар. Ону сөрүүн сиргэ ууруҥ.

Күөх туманы

Укуруобу, петрушканы уо.д.а. үүнээйилэри сууйбакка харайар ордук. Буорун тэбээн куурдабыт уонна ыраас бааҥкаларга угуталаан, салгын киирбэтин курдук хаппахтыыбыт.

Хатаран

Биир тэҥ кээмэйдээх моркуоп төрдүн (көҕөрөр өттүн) быһан, ыраастаан, сууйан-сотон баран, оргуйа турар ууга 15-25 мүнүүтэ буһарабыт. Сойбутун кэннэ синньигэс гына бысталаан, сиитэҕэ ууран хатарабыт.

Буһаран

Сүбүөкүлэни фольгаҕа биир-биир суулаан баран, духуопкаҕа буһарабыт. Сымнаабытын кэннэ таһааран фольгалыын тоҥоробут. Ууга буһарыллыбыт сүбүөкүлэ битэмиинэ суралан хаалар, онон бу ньыма быдан ордук.

Тоҥорон

Оҕурсууну салаакка куордук кырбаан, бакыаттарга биир хоһунан угуталаан морозилкаҕа тоҥоробут, кыһын таһырдьа таһаарабыт. Туттар саҕана киллэрээт, дуршлакка оргуйбут тымныы уунан сайҕыыбыт.

Сүбүөкүлэни, сүбүөкүлэ сэбирдэҕин уонна моркуобу сууйан—сотон баран, бытархай гына кырбаан, кыратык тууһаан булкуйабыт. Кыратык сытыара түһэбит уонна буорсуйаларынан бакыаттарга кутан тоҥоробут. Кыһын мииҥҥэ кутабыт.

Ф.Г. Сафронов аатынан бибилэтиэкэ ааҕааччыны кытта үлэлиир салаа.