Көрсүҥ, кырачааннарга саҥа кинигэ!
Төрөөбүт тыл уонна сурук-бичик күнүн көрсө, оҕону кыра эрдэҕиттэн ийэ тылынан уһуйууга сүрүн болҕомтотун уурар Ньурба оройуонун Күндээдэ нэһилиэгин “Кэнчээри” уһуйаанын сэбиэдиссэйэ Венера Ивановна Степанова “Кырачааннарга кып-кырачаан хоһооннор” диэн тэттик кинигэтин үөрүүлээх быһыыга-майгыга бар дьонугар билиһиннэрдэ. Тэрээһин Оҕо уонна ыччат бибилэтиэкэтин ааҕар саалатыгар буолан ааста.
Венера Ивановна кинигэтэ 2025 сыллаахха Дьокуускайга «Офсет» рекламнай-бэчээттиир кииҥҥэ 40 ахсаанынан тахсыбыт. Оҕо ытыһыгар сөптөөх гына киэптээн оҥоһуллубута көрүөххэ, тутуохха-хабыахха олус табыгастаах. Бу тэттик хоһоон хомуурунньуга чуолаан кыра саастаах оҕолорго, төрөппүттэргэ, иитээччилэргэ туһуланар уонна ийэ тылбытыгар тапталы иитэр ураты аналлаах.
Венера Ивановна оскуола саҕаттан кыралаан хоһоон суруйуутунан дьарыктанар. Үөрэҕин бүтэриэҕиттэн Сунтаардааҕы “Сунтаар сонуннара” хаһыакка, онтон “Ньурба” хаһыакка общественнай корреспондент буолар. Ыстатыйалара “Саха сирэ”, “Кыым” хаһыакка эмиэ бэчээттэнэллэр. Бэйэтин тылларыгар уонна матыыбыгар «Угуйар оскуолам» диэн ырыата «Кыталык» култуура киинэ таҥан оҥорбут ырыанньыгар киирбит. Оттон «Хаар», «Күндээдэ кыысчаана» хоһоонноругар композитор Егор Неустороев-Тулуйхан мелодия айбыт.
Венера Ивановна Саха өрөспүүбүлүкэтин Үөрэҕин тэрилтэлэрин попечителлэрин Сэбиэтиттэн «Бастыҥ общественник-учуутал» уонна «Күндээдэ нэһилиэгин бастыҥ салайааччыта» анал ааттарынан бэлиэтэммит. «380 сыл Саха Сирэ Россияны кытта» үбүлүөйүнэй, «2021 сыллаах ойуур баһаарын умуруоруутун кыттыылааҕа», «Саха сирин оскуола иннинээӄи үөрэхтээһиҥҥэ кылаатын иһин» бэлиэлэринэн наӄараадаламмыт, Саха Өрөспүүбүлүкэтин үөрэҕириитин туйгуна, Күндээдэ нэһилиэгин бочуоттаах олохтооҕо.
Ытыс саӄа кинигэчээн оҕо көрдөр эрэ туох туһунан буоларын өйдүүр дьэрэкээн уруһуйдардаах. Онон оӄоӄо көрдөрөн олорон үөрэтэргэ ордук барсар. Уруһуйдары Күндээдэ нэһилиэгин, Ньурба оройуонун бочуоттаах олохтооӄо, үлэ, тыыл бэтэрээнэ Николай Романович Татаринов аатынан Күндээдэтээҕи “Комсомол Албан аата” түмэл специалиһа Елена Николаевна Филиппова оҥорбут. Кини «Бүтүн Арассыыйатааӄы нэһилиэнньэ 2006 сыллааӄы перепиһин кыттыылааӄа» анал бэлиэ, «Бүтүн Арассыыйатааӄы нэһилиэнньэ 2010 сыллааӄы перепиһигэр кылаатын иһин» Федеральнай государственнай статистика сулууспатын мэтээлин, Күндээдэ нэһилиэгин салалтатын Үрүң көмүс бэлиэтин туһааннааӄа. Елена Николаевна сүрүн үлэтин таһынан сувенир оңоруутугар бэйэ дьыалатын тэринэн бэрт таһаарыылаахтык үлэлиир.
Бүгүҥҥү үөрүүлээх түгэҥҥэ “Кэнчээри” уһуйаан иитиллээччилэрэ саҥа кинигэттэн хоһооннору доргуччу аахпыттара, ылбаҕай ырыа бэлэхтээбиттэрэ тэрээһини олуһун киэргэттэ.
Ону таһынан ааптар бииргэ төрөөбүт эдьиийдэрин уонна быраатын сиэннэрэ Сунтаартан эмиэ бу кинигэттэн хоһоон ааҕан видеонан эҕэрдэ ыыппыттара дьон сэҥээриитин ылла. Салгыы Венера Ивановна кэлбит ыалдьыттары сынньата таарыйа оонньоппута сонун көстүү буолла, күннээҕи түбүктэн аралдьытта, сэргэхситтэ.
Кинигэ таһаарыыта уустугун, үлэлээҕин бэлиэтээн туран, бэйэлэрин эйэҕэс эҕэрдэлэрин эттилэр Ньурба оройуонун «Күндээдэ нэһилиэгэ» тыа сирин түөлбэтин баһылыга Петров А.Д., улуустааҕы үөрэх управлениетын оскуола иннинээҕи үөрэхтээһинин салаатын салайааччыта Кириллина Е.В., сүрүннүүр испэсэлииһэ Алексеева Я.В., куорат уһуйааннарын сэбиэдиссэйдэрэ, иитээччилэрэ, Күндээдэ тэрилтэлэрин үлэһиттэрэ, ааптар үөрэппит оҕолоро уонна аймахтара. Венера Ивановна кинилэргэ утары кинигэтин кэһиилээн соһутта да, долгутта да.
Тэрээһини ситэрэн-толорон биэрбит, ааптар уонна худуоһунньук айар быыстапкалара дьон-сэргэ болҕомтотун тардыан тарта, сүргэлэрин көтөхтө. Кэлбит ыалдьыттар Күндээдэ мааны далбар хотуттарын талааннарын, дьоҥҥо-сэргэҕэ, нэһилиэккэ, улууска да таһаарыылаах уонна туһалаах үлэлэрин бэлиэтээтилэр, кинилэргэ махталларын биллэрдилэр, үгүс үтүө тыллары анаатылар.
Бу курдук саҥа кырачаан кинигэ сахабыт тылын инники кэскилин түстээри, улахан суолга үктэннэ. Кинини кырачааннарга туһалаах эрэ буоллун диэн баҕа санаабытын тиэрдэбит!
Оҕо уонна ыччат бибилэтиэкэтин сэбиэдиссэйэ Ушканова Я.В.
