От ыйа — сайын үгэнэ, сайын оройо. От-мас сибэккитэ, туораҕа ситэр. Үрэх кытылыгар сардаана сибэкки тэтэрэ кыыһар. Чараҥнарга дьэдьэн буһар, сыһыы, үрэх саҕатыгар хаптаҕас, моонньоҕон ситэр. Күн ортотугар түһэр сиккирэс тыал от-мас сиэмэтин ыһар. Сир аайы сибэкки ыһыаҕа. Көтөрдөр оҕолорун көтүтэллэр. Кинилэри батыһыннара сылдьан, түргэнник көтөргө, аһылыктарын булунарга үөрэтэллэр. Саха сиригэр от хомуура саҕаланар. Отчуттар аҕыс ыйдаах ыарахан кыстыгы эрэйэ суох туоруур туһугар элбэх оту оттуурга дьулуһаллар. Оҕолуун-уруулуун бука бары ходуһаҕа тахсаллар.

Бу күн В.А.Петрова аатынан Ньурбатааҕы кырдьаҕастар уонна инбэлииттэр интэринээт дьиэтигэр «Ааҕар балаҕан сонуннара» көһө сылдьар ааҕар саала үлэһиттэрэ ыалдьыттаатылар. Василий Мигалкин тылдьытын билиһиннэрдибит. Тылдьыт ааптара – тиэхиньиичэскэй наука хандьыдаата, уһуннук Космофизика институтугар үлэлээбит, Уус Алдантан төрүттээх, Саха сиригэр киэҥник биллибит Иван, Александр, Афанасий Мигалкиннар убайдара Василий Мигалкин буолар. Бу тылдьытыгар 102 тыһыынча тыл баар, киһи ураты сэҥээрэрэ, саха тылын быһаарыыта, нууччалыы тылбааһа эрэ буолбакка, нуучча тылын сахалыы тылбааһа эмиэ тэҥҥэ киирбит, бу саха аймахха тугунан да сыаналаммат күндүттэн күндү бэлэх. 23 сыл устата анаан-минээн дьарыктаммыт үлэтэ куйаар ситимигэр киирэн, саха тылын аан дойду ханнык баҕарар муннугар билсиһэр, ааҕар, үөрэтэр кыаҕы биэрэр тылдьыт.

Куйаар ситимигэр киирэн, Яндекска судургутук “Словарь Мигалкина” диэн суруйан арыйдахха, “Словарь” быһаарыыта баар. Онно “якутское слово”, аллара өттүгэр “русское слово” диэҥҥэ көрдүүр тылгын суруйан баран, халлаан күөҕүнэн суруллубут “перевод” диэни баттаатыҥ да, көрдүүр тылыҥ быһаарыылара күөрэс гына түһэллэр. Холобура, “ынах” тылтан ситимнээхтэр тылбаастаммыттар: ынах айыыһыта —покровительница коров, ынах буоһаабыт — корова стала стельной, ынах бүөрэ — неровная, бугристая, ухабистая местность, ынах быата — поводок коровы, которым привязывают к стойлу, ынах омурда — молодило, ынах тыла – пиявка, ынах хаана — кровь коровы после убоя, ынах чыычааҕа — желтая трясогузка … уо.д.а.

Интэринээт олохтоохторо бу тылдьыттан тыллары (ынах, сылгы) сахалыы, нууччалыы тылбаастыырга холоннулар, сөптөөх тылбаастары тылдьыттан истэн, сорох истибэтэх тылбаастарын истэн сөхтүлэр-махтайдылар.
Салгыы олохтоохтор сахалыы кэпсээннэри доргуччу ааҕыытын иһиттилэр, таабырыннарга эппиэттэһэн күө-дьаа буоллулар.
Ф.Г. Сафронов аатынан ааҕааччыны кытта үлэлиир салаа.

